اساسنامه سازمان دانش آموزط جمهوری اسلامی ایران پس از تهیه پیش نویس آن توسط اداره کل فعالیت های دانش آموزی و تعیین اهداف، اصول، سیاستها و برنامه های آن به سازمان امور اداری و استخدامی ارسال گردید و پس از اظهار نظر این سازمان، در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی یعنی بالاترین مرجع قانونگذار امور فرهنگی کشور قرار گرفته و نهایتا در جلسه 441 مورخه 21/2/78 به تصویب این شورا رسید.
این اساسنامه دارای 14 ماده و 7 تبصره می باشد که پس از تصویب در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تایید ریاست محترم جمهوری و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده است.
ماده1- تعریف
به منظور اعتلای شخصیت دینی، اخلاقی، عاطفی، علمی و اجتماعی دانش آموزان و ایجاد زمینه مشارکت همه جانبه آنها در زمینه های اعتقادی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، ورزشی و هنری، سازمانی عمومی و غیر دولتی با عنوان سازمان دانش آموزی جمهوری اسلامی ایران و با مقررات خاص تحت نظارت وزارت آموزش و پرورش تشکیل می شود.
ماده2- اهداف
الف- زمینه سازی تعلیم و تربیت اسلامی دانش آموزان در ابعاد مختلف فردی و اجتماعی برای کسب فضایل اخلاقی و کمالات انسانی بر اساس تعالیم عالیه اسلام ناب محمدی(ص).
ب- زمینه سازی برای بسط مشارکت فعال دانش آموزان در عرصه های مختلف انقلاب و کشور.
ج- برنامه ریزی برای استفاده مفید از اوقات فراغت دانش آموزان و آماده سازی آنان برای پذیرش مسئولیتهای فردی و اجتماعی.
د- ترویج الگوها و اسوه های انقلابی، اسلامی و ملی در بین دانش آموزان.
ه- تقویت روحیه تعاون، نیکو کاری، نوع دوستی و کمک به دیگران و ترغیب به رعایت نظم و انضباط اجتماعی و روحیه قانون گرایی و احترام به قانون در جامعه.
و- مشارکت در ارتباطات بین المللی دانش آموزان بویژه با دانش آموزان کشورهای اسلامی.
ز- ایجاد علاقه و ایمان به فرهنگ خودی، خود باوری و توجه به شعار نه شرقی و نه غربی.
ماده3- اصول کلی حاکم بر سیاست ها ، فعالیت ها و برنامه ها
1-3- اهتمام به حفظ اصول و ارزشهای اسلامی، ملی و انقلاب اسلامی بویژه پاسداری از حریم ولایت و قانون اساسی در شکل دادن و سازماندهی فعالیتهای مختلف دانش آموزان.
2-3- پاسداری از ارزشهای اخلاقی، اسلامی و انسانی در کلیه شئون سازمان.
3-3- تلاش برای تحت پوشش قرار دادن آحاد دانش آموزان و گروههای سنی کمتر از 18سال
4-3- توجه به نیاز، علاقه، استعداد و قابلیتهای اعضای تحت پوشش و تلاش برای رشد همه جانبه فردی و اجتماعی آنان.
5-3- مشارکت فعال اعضا در همه عرصه های فعالیت سازمان.
6-3- بهره برداری مناسب و درست از ظرفیتهای موجود ملی اعم از فرهنگی، آموزشی ،اجتماعی و اقتصادی جامعه.
7-3- ایجاد زمینه های خود اتکایی در انجام ماموریتهای سازمان اعم از انسانی و منابع مالی.
8-3- حضور در کلیه عرصه های توسعه کشور اعم از فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و غیره به منظور ارتقای توانمندیهای فردی و اجتماعی دانش آموزان متناسب با مقتضیات سنی، اجتماعی و محل جغرافیایی.
9-3- عدم تمرکز در انجام وظایف محوله و تفویض اختیار به سطوح منطقه ای و آحاد نیروهای مرتبط با سازمان.
10-3- ایجاد هویت ملی و اسلامی و تقویت روح جمعی و سازمان پذیری از طریق نشانها وعلائم.
11-3- رعایت اصل هماهنگی کلیه فعالیتها با برنامه های تعلیم و تربیت عمومی کشور.
12-3- تاکید بر انجام فعالیتها به شیوه کار گروهی، پویا و فعال.
13-3- تداوم در برنامه ریزیها و اجرای برنامه های تربیتی.
14-3- تاکید بر تعلیم مهارتها و ایجاد روحیات وصفات مطلوب از طریق فعالیتهای عملی.
ماده4- وظایف
1-4 جلب مشارکت کلیه مخاطبان اصلی و اعضای وابسته و مردمی برای تحقق اهداف سازمان.
2-4 اقدام لازم برای به عضویت درآوردن داوطلبانه دانش آموزان.
3-4 برنامه ریزی برای فعالیتهای پرورشی دانش آموزان در خارج از مدارس.
4-4 پژوهش ، آموزش و مشاوره برای افزایش توانمندیهای دانش آموزان عضو.
5-4 سازماندهی و هماهنگی برای جلب حمایتهای ملی و محلی.
6-4 تامین منابع مورد نیاز سازمان از طریق جلب مشارکتهای مردمی در کنار کمکهای دولت.
7-4 اجرای روشهای تربیتی مناسب برای رشد اعتقادی و اخلاقی اعضا.
8-4 استفاده مفید و مؤثر از فضاهای پرورشی موجود در کشور و توسعه و تجهیز فضاهای مناسب برای فعالیت سازمان.
9-4 برنامه ریزی برای شناسائی ، جذب و آموزش مربیان واجد صلاحیت و داوطلب به منظور آماده سازی آنان برای اداره گروه های سازمان یافته دانش آموزی.
10-4 برقراری ارتباط با مراکز فرهنگی ، علمی و نیز تشکلهای مشابه در داخل و خارج از کشور برای تبادل اطلاعات و تجربیات و همکاریهای مشترک از طریق مراجع مسئول.
11-4 برگزاری گرد همایی ، همایش ، جشنواره ، اردو ، مسابقات فرهنگی و ورزشی ، کنگره ها و مجمعهای گوناگون برای اعضا.
12-4 تشویق و ترغیب دانش آموزان عضو به فراگیری و استفاده از شیوه های تعاون در فعالیتهای مختلف اقتصادی و اجتماعی در واحدهای آموزشی .
ماده 5- اعضاء
اعضای سازمان ، دانش آموزان می باشند و سازمان می تواند از مربیان و معلمان به عنوان همکاران افتخاری استفاده نماید.
ماده 6 - ارکان
1-6 هیئت امنا
2-6 شورای برنامه ریزی
3-6 رئیس سازمان
4-6 مجمع عمومی(کنگره)
ماده 7- ترکیب اعضای هیئت امنا
1-7 وزیر آموزش و پرورش(رئیس هیئت امنا).
2-7 معاون رئیس جمهور و سرپرست سازمان تربیت بدنی.
3-7 دبیر شورای عالی جوانان.
4-7 فرمانده نیروی مقاومت بسیج یا نماینده تام الاختیار او.
5-7 رئیس اتحادیه انجمنهای اسلامی دانش آموزان .
6-7 مدیر عامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
7-7 چهار نفر از اعضای اصلی سازمان (دو پسر-دو دختر) به انتخاب مجمع نمایندگان اعضا.
8-7 دو نفر از میان همکاران افتخاری سازمان (یک نفر زن-یک نفر مرد) به انتخاب مجمع عمومی.
9-7 دو نفر از افراد مطلع و صاحب نظر در امور پرورشی نوجوانان و جوانان به انتخاب وزیر آموزش و پرورش.
10-7 دو نفر از معاونان وزارت آموزش و پرورش با انتخاب وزیر.
11-7 معاون پرورشی وزارت آموزش و پرورش(نایب رئیس هیئت امنا).
تبصره1-
رئیس سازمان دانش آموزی دبیر هیئت امنا می باشد.
تبصره2-
احکام هیئت امنا توسط وزیر آموزش و پرورش صادر می شود.
تبصره3-
دانش آموزان در دوره اول به پیشنهاد رئیس سازمان و در دوره های بعدی با رأی اعضای کنگره سازمان دانش آموزی انتخاب خواهند شد.
تبصره4-
مصوبات هئت امنا با رأی 2/3 اعضا و تایید ریاست هیئت امنا قابل اجرا خواهد بود.
ماده 8- وظایف هیئت امنا
1-8 سیاست گذاری و تعیین خط مشیهای کلی سازمان و نظارت بر تحقق اهداف آن.
2-8 تصویب برنامه های سالانه و توسعه سازمان.
3-8 تایید رئیس سازمان برای انتصاب.
4-8 تصویب چگونگی تشکیل و ترکیب شوراهای برنامه ریزی استانها و شهرستانها و همچنین نحوه انتخاب نمایندگان اعضا در ارکان سازمان.
5-8 بررسی گزارشهای مالی و عملکرد سازمان و تصویب آن.
6-8 بررسی و تامبن منابع مالی و بوجه سالانه سازمان.
7-8 تصویب ساختار و تشکیلات سازمان بر اساس مقررات عمومی.
ماده 9- ترکیب اعضای شورای برنامه ریزی
رئیس سازمان دانش آموزی(رئیس شورا).
یک نفر از معاونان سازمان دانش آموزی (عضو و دبیر شورا).
یک نفر از شخصیتهای فرهنگی به انتخاب وزیر آموزش و پرورش.
دونفرازحوزه معاونت پرورشی به پیشنهاد معاون پرورشی و تایید وزیر آموزش و پرورش.
دونفر از نمایندگان اعضای اصلی.
تبصره-
احکام اعضای منتخب شورای برنامه ریزی توسط وزیر آموزش و پرورش برای مدت 4 سال صادر می شود.
ماده 10- وظایف شورای برنامهریزی
1-10 تصویب آئیننامهها و ضوابط مربوط به فعالیتهای سازمان.
2-10 تصویب آئیننامهها و ضوابط اجرائی مربوط به فعالیتهای اعضاء.
3-10 پیشنهاد برنامههای سازمان به هیئت امناء.
4-10 پیشنهاد ساختار سازمانی و شرح وظایف و نحوه تشکیل شورای برنامهریزی استانها و شهرستانها به هیئت امناء.
5-10 تصویب آئین نامهها و ضوابط انتخاب نمایندگان اعضاء در ارکان سازمان و همچنین ضوابط چگونگی شکلگیری و گروه بندی مجمعهای اعضاء.
6-10 تصویب برنامههمکاریهای سازمان با سایر دستگاهها.
7-10 برنامهریزی برای اجرای مصوبات هیئت امناء.
ماده 11- رئیس سازمان
رئیس سازمان که مسئولیت اجرای برنامهها و وظایف سازمان را عهده دار است.
بنا به پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش و تائید هیئت امناء و با حکم وزیر آموزش و پرورش برای مدت 4 سال منصوب و تحت نظارت معاونت پرورشی انجام وظیفه مینماید.
ماده 12- شوراهای برنامه ریزی استان ها و شهرستان ها
سازمان برای برنامهریزی و انجام هماهنگی و پشتیبانی لازم در سطح استانها و شهرستانها دارای شوراهای برنامهریزی میباشد.
تبصره:
ترکیب، وظایف و چگونگی تشکیل این شوراها با پیشنهاد شورای برنامهریزی مرکز و تصویب هیئت امناء خواهد بود.
ماده 13- مجمعهای اعضاء و تشکیلات اجرائی
مجمعهای اعضاء بمنظور اعمال نظریات و مشارکت فعال دانش آموزان عضو در مدیریت و اجرای فعالیتها تشکیل می شود. ترکیب،وظایف و نحوه انتخاب این مجمعها توسط رئیس سازمان تهیه و پس از تائید شورای برنامهریزی به تصویب هیئت امناء خواهد رسید.
ماده 14- منابع و امکانات
1-14 حق عضویت.
2-14 کمک مالی و تجهیزاتی وزارت آموزش و پرورش.
3-14 درآمدهای حاصل از فعالیتهای سازمان.
4-14 کمکهای داوطلبانه، اعانات و هدایای اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از دولتی و غیر دولتی و نهادهای انقلاب اسلامی.
5-14 استفاده از کمکهای مستمر دولت متناسب با رشد فعالیتها و برنامههای سازمان.
تبصره:
بخشی از نیروهای مورد نیاز سازمان از طریق مامور نمودن کارکنان وزارت آموزش و پرورش، سایر دستگاههای دولتی تامین خواهد شد. منابع پرداخت حقوق و مزایای اینگونه کارکنان از محل بودجه دستگاههای دولتی مربوط و به عنوان بخشی از کمک دولت به سازمان منظور و تامین خواهد شد.
